Tìm hiểu về Thiên hà: Định nghĩa, phân loại và các thành phần cấu tạo

Định nghĩa Thiên hà

Thiên hà là một hệ thống khổng lồ các vật thể liên kết với nhau bằng lực hấp dẫn bao gồm các ngôi sao, các vật thể sao (như Sao lùn nâuSao neutron), tinh vân, môi trường của khí và bụi, những hố đenvật chất tối chưa rõ thành phần.

Có những thiên hà với số lượng từ khoảng mười triệu ngôi sao lùn đến hơn hàng trăm nghìn tỷ ngôi sao khổng lồ, mỗi ngôi sao đều quay quanh khối tâm của thiên hà chứa nó. Có khoảng hơn 170 tỷ thiên hà trong vũ trụ là có thể quan sát được.

Phân loại các thiên hà

Các nhà thiên văn phân loại các thiên hà thành ba loại chính theo hình dạng của chúng: xoắn ốc, hình elip và vô định hình, rồi lại tiếp tục chia thành các loại phụ dựa trên đặc điểm riêng của chúng.

Cách  phân loại được sử dụng rộng rãi nhất cho các thiên hà được dựa trên sự phát triển của Edwin P. Hubble và được nhà thiên văn học Gerard de Vaucouleurs chỉnh sửa và bổ sung thêm. Nó phân các thiên hà thành ba loại chính và sau đó tiếp tục chia chúng thành các nhóm phụ bởi các đặc điểm cụ thể (độ mở của xoắn ốc, kích thước và mức độ của các thanh ngang, kích thước của miền phình thiên hà).

Ở thời điểm đa bước sóng này, các nhóm phân loại phụ cũng bao gồm các dấu hiệu cho các đặc điểm như tỷ lệ hình thành sao của thiên hà và độ tuổi quang phổ của các ngôi sao trong nó.

Thiên hà hình xoắn ốc

Tìm hiểu về Thiên hà: Định nghĩa, phân loại và các thành phần cấu tạo

Các thiên hà xoắn ốc là loại phổ biến nhất trong vũ trụ. Ngân Hà của chúng ta là thiên hà xoắn ốc, giống như thiên hà láng giềng Tiên Nữ. Thiên hà xoắn ốc là những đĩa sao và tinh vân lớn, được bao quanh bởi một lớp vật chất tối.

Vùng sáng trung tâm ở lõi của một thiên hà được gọi là “miền phình thiên hà”. Nhiều thiên hà xoắn ốc có một vầng hào quang của các ngôi sao và cụm sao được sắp xếp trên và dưới đĩa.

Các thiên hà xoắn ốc có các thanh sao lớn, sáng rực và vật thể cắt xuyên qua các phần lõi của chúng được gọi là “thiên hà xoắn có thanh ngang”. Phần lớn các thiên hà có những thanh này, và các nhà thiên văn nghiên cứu chúng để tìm hiểu chúng đóng vai trò gì trong các thiên hà.

Ngoài các thanh ngang, nhiều thiên hà xoắn ốc cũng có thể chứa các lỗ đen siêu lớn trong lõi của chúng. Các phân nhóm của thiên hà xoắn ốc được xác định bởi các đặc tính của miền phình thiên hà, cánh tay xoắn ốc và liên kết giữa các nhánh xoắn ốc của chúng.

Thiên hà hình elip

Tìm hiểu về Thiên hà: Định nghĩa, phân loại và các thành phần cấu tạo

Các thiên hà elip có hình giống như quả trứng (hình elip hoặc hình trứng) được tìm thấy chủ yếu trong các cụm thiên hà và các nhóm nhỏ hơn. Hầu hết các thiên hà elip có chứa các ngôi sao già hơn, khối lượng thấp và bởi vì chúng thiếu hụt rất nhiều đám mây khí và bụi sao, ít khi có sự hình thành ngôi sao mới ở trong chúng.

Thiên hà elip có thể có tới vài trăm triệu đến một trăm nghìn tỷ ngôi sao và chúng có thể có kích thước từ vài nghìn năm đến hơn vài trăm nghìn năm ánh sáng. Các nhà thiên văn học thời nay nghi ngờ rằng mọi thiên hà elip có một lỗ đen siêu lớn ở lõi liên quan đến khối lượng của chúng. Thất Nữ A là một ví dụ về thiên hà elip.

Có một số phân nhóm của thiên hà elip, bao gồm “thiên hà elip lùn” với các đặc tính đặt chúng ở đâu đó giữa các thiên hà elip thông thường và các nhóm ngôi sao đan chặt với nhau được gọi là cụm sao cầu.

Các thiên hà vô định hình

Tìm hiểu về Thiên hà: Định nghĩa, phân loại và các thành phần cấu tạo

Các thiên hà vô định hình giống như tên gọi của chúng: không có hình dạng rõ ràng. Ví dụ điển hình nhất về một thiên hà vô định hình có thể quan sát được từ Trái Đất là Đám mây Magellan Nhỏ. Thiên hà vô định hình thường không có đủ cấu trúc để mô tả chúng như thiên hà xoắn ốc hay thiên hà elip.

Chúng có thể cho thấy một số cấu trúc thanh, có các vùng hoạt động của sự hình thành sao, và một số khu vực nhỏ hơn được liệt kê là “thiên hà vô định hình lùn”, rất giống với các thiên hà đầu tiên được hình thành khoảng 13,5 tỷ năm trước. Thiên hà vô định hình được đặc trưng bởi cấu trúc của chúng (hoặc những thứ chúng còn thiếu).

Domin Võ

Dành ra 12 tiếng/ngày cho công việc tẻ nhạt ở ngân hàng, chỉ khi viết bài cho Mingeek, anh ấy mới thật sự là chính mình. Anh muốn cho mọi người thấy rằng, khoa học không nhàm chán như trong SGK đâu! Nếu các bạn phát hiện sai sót gì trong bài, có thể liên hệ với anh ấy qua Facebook bên dưới. Hoặc nếu bạn muốn trò chuyện về Khoa học, hãy kết bạn luôn nào <3

Related Articles

Back to top button

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker