Sao lùn đỏ: Một trong những thiên thể lâu đời nhất vũ trụ

Sao lùn đỏ là gì?

Quần thể sao lớn nhất trong thiên hà ẩn nấp trong bóng tối, quá mờ để có thể nhìn thấy bằng mắt thường từ Trái đất. Chúng có tuổi thọ lớn hơn nhiều so với Mặt trời của chúng ta.

Các nhà khoa học nghĩ rằng 20 trong số 30 ngôi sao gần Trái đất nhất là Sao lùn đỏ; tuy nhiên, không ai trong số họ có thể nhìn thấy bằng mắt thường. Ngôi sao gần mặt trời nhất, Proxima Centauri, là một Sao lùn đỏ.

Mặc dù xuất hiện thường xuyên, thuật ngữ “Sao lùn đỏ” không đề cập đến một loại ngôi sao, mà đúng hơn là một trạng thái của các ngôi sao.

Sự hình thành và đặc điểm

Vào cuối chu kì sống của một ngôi sao, khi đã cạn kiệt lượng hydro trong lõi, quá trình phản ứng hạt nhân ngừng lại và biến nó thành Sao lùn đỏ khi nó có khối lượng nhỏ, nhỏ hơn 50% khối lượng Mặt trời.

Nhờ kích thước nhỏ, nó tiêu tốn ít năng lượng để duy trì được trạng thái cân bằng lõi. Do vậy, các Sao lùn đỏ có tuổi thọ cực kỳ lớn, và quá trình hấp hối của nó cũng kéo dài hàng chục tỷ năm.

Một số nhà khoa học cũng áp dụng thuật ngữ này cho các Sao lùn nâu, thực tế không phải là ngôi sao. Các Sao lùn nâu được cho là hình thành giống như anh em họ Sao lùn đỏ của nó, nhưng nó không bao giờ đạt đến điểm hợp nhất vì quá nhỏ.

Phân loại Sao lùn đỏ

Bởi vì các ngôi sao có kích thước nhỏ mất hàng chục tỷ năm để nguội đi, nên các nhà thiên văn cũng khó mà phân biệt được Sao lùn đỏ và Sao lùn nâu. Để tìm ra sự khác biệt, các nhà khoa học lấy nhiệt độ của khí quyển.

Sao lùn nâu không có hợp chất lạnh hơn 1.727 C, trong khi các Sao lùn đỏ, có khả năng nung chảy hydro có nhiệt độ cao hơn 2.427 C. Bất kỳ ngôi sao nào có nhiệt độ nằm giữa khoảng đó, được xếp vào loại Sao lùn lai đỏ – nâu.

Hậu Sao lùn đỏ là gì?

Ở trạng thái Sao lùn đỏ, lõi của nó vẫn tiếp tục toả nhiệt, nguội dần trong không gian. Khi nhiệt độ của nó giảm dần, đồng nghĩa với việc màu sắc của nó cũng thay đổi, biến thành Sao lùn trắng. Và khi lõi đã nguội hoàn toàn, nó biến thành một Sao lùn đen.

Tuy nhiên, phải mất hàng chục tỷ năm thì lõi của các ngôi sao mới nguội đi. Trong khi vũ trụ của chúng ta chỉ mới 14 tỷ năm tuổi. Chính vì vậy, những Sao lùn đỏ mà các nhà thiên văn quan sát được, chính là những thiên thể đầu tiên được hình thành trong vũ trụ sau vụ nổ Big Bang. Bằng cách nghiên cứu Sao lùn đỏ, chúng ta sẽ hiểu hơn nhiều về lịch sử hình thành và phát triển của vũ trụ.

Domin Võ

Dành ra 12 tiếng/ngày cho công việc tẻ nhạt ở công tỷ, chỉ khi viết bài cho Mingeek, anh ấy mới thật sự là chính mình. Anh muốn cho mọi người thấy rằng, khoa học không nhàm chán như trong SGK đâu!

Related Articles

Back to top button

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker