Chuẩn tinh Quasar là gì? Tìm hiểu về thiên thể cổ nhất, sáng nhất trên vũ trụ tăm tối

Giới thiệu

Tỏa sáng đến nỗi chúng làm lu mờ các thiên hà cổ đại có chứa chúng, các Quasar là những vật thể phát ra lượng lớn năng lượng được cung cấp bởi các lỗ đen có kích thước lớn gấp hàng tỷ lần so với Mặt trời của chúng ta. Những cỗ máy đốt năng lượng khổng lồ này đã mê hoặc các nhà thiên văn học kể từ khi được phát hiện ra cách đây nửa thế kỷ.

Hành trình tìm ra Quasar

Vào những năm 1930, Karl Jansky, một nhà vật lý của Phòng thí nghiệm Bell Telephone Laboratories, đã phát hiện ra rằng đường dây điện thoại xuyên Đại Tây Dương đang bị nhiễu bởi một tín hiệu lạ đến từ Dải Ngân hà. Các nhà thiên văn học đã sử dụng kính viễn vọng để quan sát, và họ xác định nguồn năng lượng này đến từ một ngôi sao.

Vì vậy, họ gọi chúng là “các nguồn vô tuyến chuẩn” hoặc “chuẩn tinh” – hay Quasar. Tuy nhiên, theo Đài quan sát thiên văn quốc gia Nhật Bản, chỉ có khoảng 10% các Quasar phát ra sóng vô tuyến mạnh.

Đặt tên cho chúng không giúp xác định những vật này là gì. Phải mất nhiều năm nghiên cứu để nhận ra rằng những đốm sáng xa xôi này, dường như là các ngôi sao, được tạo ra bởi các hạt được gia tốc với vận tốc tiếp cận với tốc độ ánh sáng.

“Các Quasar là một trong những thiên thể sáng nhất và xa nhất được biết đến và rất quan trọng để hiểu vũ trụ sơ khai”, nhà thiên văn học Bram Venemans thuộc Viện Thiên văn học Max Planck ở Đức cho biết trong một tuyên bố.

Những hạt vật chất phóng đi với tốc độ ánh sáng

Các nhà khoa học tin rằng các Quasar nằm trong các thiên hà có lỗ đen siêu lớn – lỗ đen chứa khối lượng gấp hàng tỷ lần mặt trời. Mặc dù ánh sáng không thể tự thoát ra khỏi lỗ đen, một số tín hiệu có thể thoát ra xung quanh các cạnh của nó.

Trong khi một số bụi và khí rơi vào lỗ đen, các hạt khác được tăng tốc và văng ra khỏi hố đen với tốc độ gần bằng ánh sáng. Các hạt thoát ra từ lỗ đen này đã lao đi tứ hướng trong vũ trụ.

“Các Quasar được cho là hình thành trong các khu vực của vũ trụ nơi mật độ vật chất quy mô lớn cao hơn nhiều so với trung bình”, nhà thiên văn học Fabian Walter, thuộc Viện Thiên văn học Max Planck, cho biết trong một tuyên bố.

Hầu hết các Quasar đã được tìm thấy cách xa hàng tỷ năm ánh sáng. Khi chúng ta nhìn thấy được những tín hiệu đầu tiên của nó, thì sự kiện đó đã diễn ra cách đây hàng tỷ năm.

Do đó, việc nghiên cứu các Quasar có thể mang lại một cái nhìn mới cho chúng ta về lịch sử hình thành vũ trụ. Hầu hết trong số hơn 2.000 chuẩn tinh Quasar đã biết tồn tại trong thời kỳ đầu của thiên hà. Các thiên hà như Dải Ngân hà có thể đã từng có một Quasar.

Vào tháng 12 năm 2017, Quasar ở xa nhất được tìm thấy nằm cách Trái đất hơn 13 tỷ năm ánh sáng, có tên là J1342 + 0928. Căn cứ theo lịch sử Vụ nổ Big Bang, Quasar này xuất hiện 690 triệu năm sau khi vũ trụ được hình thành. Chuẩn tinh này có thể tiết lộ rất nhiều thông tin về cách các thiên hà phát triển trong suốt 13 tỷ năm qua.

Nguồn năng lượng khủng khiếp của các Chuẩn tinh

Chuẩn tinh phát ra năng lượng của hàng triệu, hàng tỷ hoặc thậm chí hàng nghìn tỷ volt điện tử. Năng lượng này vượt quá tổng ánh sáng của tất cả các ngôi sao trong một thiên hà. Những vật thể sáng nhất trong vũ trụ, chúng tỏa sáng ở bất cứ nơi nào sáng hơn từ 10 đến 100.000 lần so với Dải Ngân hà.

“Các Quasar có khả năng phát ra hàng trăm hoặc thậm chí hàng nghìn lần toàn bộ năng lượng phát ra từ thiên hà của chúng ta, khiến chúng trở thành một trong những vật thể phát sáng và tràn đầy năng lượng nhất trong toàn vũ trụ”, theo NASA.

Chẳng hạn, nếu Quasar cổ đại 3C 273, một trong những vật thể sáng nhất trên bầu trời, nằm cách Trái đất 30 năm ánh sáng, nó sẽ xuất hiện sáng như Mặt trời trên bầu trời (Mặt trời cách chúng ta khoảng 8 phút ánh sáng). Tuy nhiên, Quasar 3C 273, chuẩn tinh đầu tiên được xác định, cách Trái đất 2,5 tỷ năm ánh sáng. Đây là một trong những chuẩn tinh gần nhất.

Nghiên cứu các Quasar từ lâu đã là một thách thức, bởi vì mối quan hệ của chúng với khối lượng khó đo lường của các lỗ đen siêu lớn của chúng. Một phương pháp mới đã bắt đầu cân hàng loạt lỗ đen lớn nhất.

“Đây là một bước tiến lớn cho khoa học chuẩn tinh”, Aaron Barth, giáo sư thiên văn học tại Đại học California, Irvine nói trong một tuyên bố. “Lần đầu tiên họ đã chỉ ra rằng những phép đo khó khăn này có thể được thực hiện ở chế độ sản xuất hàng loạt.”

Domin Võ

Dành ra 12 tiếng/ngày cho công việc tẻ nhạt ở ngân hàng, chỉ khi viết bài cho Mingeek, anh ấy mới thật sự là chính mình. Anh muốn cho mọi người thấy rằng, khoa học không nhàm chán như trong SGK đâu! Nếu các bạn phát hiện sai sót gì trong bài, có thể liên hệ với anh ấy qua Facebook bên dưới. Hoặc nếu bạn muốn trò chuyện về Khoa học, hãy kết bạn luôn nào <3

Related Articles

Back to top button

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker