Nhiệt độ trung bình trên Trái đất, sự nóng lên toàn cầu, tác hại và nguyên nhân của hiện tượng này

Tính toán nhiệt độ của Trái đất

Trái đất là hành tinh duy nhất mà chúng ta biết có thể hỗ trợ cho sự sống. Hành tinh này không quá gần hoặc quá xa Mặt Trời. Nó nằm trong “vùng Goldilocks” với mức nhiệt độ vừa đúng – không quá nóng mà cũng không quá lạnh.

Khoảng cách từ Trái đất đến Mặt Trời là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong việc Trái đất có sự sống tồn tại. Hành tinh gần nhất tiếp theo với Mặt Trời, ví dụ, sao Kim là hành tinh nóng nhất trong hệ Mặt Trời. Nhiệt độ ở đó đạt hơn 750 độ F (400 độ C), trong khi nhiệt độ trung bình trên sao Hỏa là âm 80 F (trừ 60 độ C).

Bầu khí quyển của Trái đất cũng đóng một vai trò quan trọng trong việc điều chỉnh nhiệt độ bằng cách cung cấp một loại khí không chỉ bảo vệ chúng ta khỏi nhiệt độ quá cao và bức xạ có hại từ Mặt Trời, mà còn giữ nhiệt tăng lên từ bên trong Trái đất giúp cho chúng ta được giữ ấm.

Giải thích về nhiệt độ của Trái đất

Ước tính tuyệt đối về nhiệt độ trung bình toàn cầu khó để góp nhặt, tổng hợp. Dữ liệu về nhiệt độ toàn cầu đến từ hàng ngàn trạm quan sát trên toàn thế giới, nhưng ở một số vùng, chẳng hạn như sa mạc và đỉnh núi, rất hiếm có các trạm.

Ngoài ra, các nhóm khác nhau lại phân tích cùng một dữ liệu nhưng sử dụng các phương pháp khác nhau để tính toán mức nhiệt độ trung bình toàn cầu. Những khác biệt trong phương pháp này đôi khi tạo ra kết quả khá khác nhau.

Dữ liệu từ các trạm quan sát được so sánh với dữ liệu lịch sử trong suốt một thời gian dài (và các nhóm khác nhau sử dụng các khoảng thời gian khác nhau). Sự khác biệt về nhiệt độ, được gọi là dị thường, được vẽ trên một biểu đồ dạng lưới.

Một số lưới có thể trống vì không có ghi nhận nào được ghi lại. Khoảng cách trong dữ liệu được xử lý khác nhau theo các nhóm khác nhau.

Ví dụ, viện nghiên cứu vũ trụ Goddard của NASA (GISS) giả định rằng các dị thường nhiệt độ gần như tương đương với khoảng 1.200 km từ một trạm. Bằng cách đó, họ có thể ước tính nhiệt độ bằng cách sử dụng một số lượng nhỏ các trạm, đặc biệt là ở các vùng cực.

Mặt khác, cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia (NOAA), tạo ít khoảng cách hơn và ước tính thận trọng hơn.

NOAA theo dõi các dị thường liên quan đến nhiệt độ từ năm 1901 đến năm 2000. Theo số liệu của NOAA, các dị thường tính năm 2017 cao hơn 1,5 độ F (0,83 C) so với nhiệt độ trung bình của tất cả các năm trong thế kỷ 20.

GISS đo lường sự thay đổi nhiệt độ bề mặt toàn cầu liên quan đến nhiệt độ trung bình từ năm 1951 đến năm 1980. Dữ liệu của GISS cho thấy nhiệt độ trung bình toàn cầu năm 2017 tăng 1,62 độ F (0,9 độ C) so với nhiệt độ trung bình những năm 1951-1980.

Theo GISS, nhiệt độ không khí trung bình của bề mặt toàn cầu trong khoảng thời gian đó được ước tính là 57 F (14 C). Do đó, nhiệt độ bề mặt trung bình của hành tinh vào năm 2017 ở mức 58,62 F (14,9 C).

Nhiệt độ cực điểm

Theo tổ chức Khí tượng Thế giới, nơi lạnh nhất trên Trái đất là trạm Vostok ở Nam Cực, nơi nó đạt tới âm 128,6 F (trừ 89,2 C) vào ngày 21 tháng 7 năm 1983. Nơi ở lạnh nhất là Oymyakon, Nga – một ngôi làng nhỏ ở Siberia, nơi nhiệt độ giảm xuống mức trung bình là âm  49 F (âm 45 C) và một khi chạm mức thấp âm 96,16 F (âm 71 C).

Nơi nào là nơi nóng nhất trên Trái đất vẫn còn là một điều gây tranh cãi. El Azizia, Libya, giữ vị trí hàng đầu trong 90 năm. Nhiệt độ ở đây được cho là đã lên tới 136,4 F (58 C) vào ngày 13 tháng 9 năm 1922.

Nhưng Tổ chức Khí tượng Thế giới đã tước bỏ vị trí thứ nhất của El Azizia và ghi nhận kỉ lục cho thị trấn phía tây nam của Tripoli vào năm 2012. Một ủy ban chuyên gia khí hậu từ chín quốc gia đã kết luận rằng nhiệt độ đã bị ghi chép lỗi bởi một người quan sát thiếu kinh nghiệm.

Vì vậy, nơi nóng nhất “mới” trên Trái đất là Greenland Ranch (Furnace Creek) ở Thung lũng Chết, California, nơi nó đạt tới 134 F (56,7 C) vào ngày 10 tháng 7 năm 1913. Nhưng ngay cả sự khác biệt đó cũng phụ thuộc vào những gì đang được đo lường.

Kỷ lục nhiệt độ cao nhất của Thung lũng chết là vì tính về nhiệt độ không khí cao nhất. Nhiệt độ bề mặt cao hơn với số đo 159,3 F (70,7 C) đã được ghi lại bởi một vệ tinh Landsat vào năm 2004 và 2005 tại sa mạc Lut ở Iran.

Nhiệt độ cao nhất và thấp nhất tính theo lục địa

Lục địa

Nhiệt độ

Ngày tháng

Địa điểm

Bắc Mỹ

Cao: 134 F (56.7 C)

Ngày mười tháng bảy, 1913

Furnace Creek Ranch, Death Valley, Calif.

Thấp: -81.4 F (-63 C)

Ngày ba tháng hai, 1947

Snag, Yukon Territory, Canada

Nam Mỹ

Cao: 120 F (48.9 C)

Ngày 11 tháng 12, 1905

Rivadavia, Argentina

Thấp: -27 F (-32.8 C)

Ngày một tháng sáu, 1907

Sarmiento, Argentina

Châu Âu

Cao: 118.4 F (48 C)

Ngày mười tháng 7, 1977

Athens and Elefsina, Hy Lạp

Thấp: -72.6 F (-58.1 C)

Ngày ba mốt tháng mười hai, 1978

Ust ‘Schugor, Nga

Châu Á

Cao: 129.2 F (54 C)

Ngày hai mốt tháng sáu, 1942

Tirat Zevi, Israel

Thấp: -90 F (-67.8 C)

1) ngày năm tháng hai, 1892

2) ngày sáu tháng hai, 1933

1) Verkhoyansk, Nga

2) Oymyakon, Nga

Châu Phi

Cao: 131 F (55 C)

Ngày bảy tháng bảy, 1931

Kebili, Tunisia

Thấp: -11 F (-23.9 C)

Ngày mười một tháng hai, 1935

Ifrane, Morocco

Úc

Cao: 123 F (50.7 C)

Mùng hai tháng một, 1960

Oodnadatta, Nam Úc

Thấp: -9.4 F (-23 C)

Ngày hai mốt tháng bảy, 1983

Charlotte Pass, New South Wales

Nam cực

Cao: 67.6 F (19.8 C)

Ngày ba mươi tháng một, 1982

Trạm Signy Research, Nam cực

Thấp: -129 F (-89.2 C)

Ngày hai mốt tháng bảy, 1983

Trạm Vostok, Nam cực

Nguồn: Tổ chức khí tượng thế giới

Nhiệt độ tăng, nước biển dâng

Nhiệt độ trung bình trên Trái đất, sự nóng lên toàn cầu, tác hại và nguyên nhân của hiện tượng này

Có một sự không chắc chắn khá đáng kể về việc Trái đất sẽ ấm áp như nào trong những thập kỷ tới, khi biến đổi khí hậu phức tạp. Nó phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau, bao gồm việc băng tan nhanh như thế nào ở Bắc Cực và Nam Cực, đại dương sẽ phản ứng với nhiệt độ ấm hơn như thế nào và khí quyển sẽ thay đổi hướng gió như thế nào.

Ngay cả những thay đổi nhỏ trong hoạt động Mặt Trời cũng ảnh hưởng đến nhiệt độ của Trái đất – nhưng thay đổi khí hậu là vấn đề gây bức bối nhiều hơn.

Cục Hải dương học và Khí quyển Quốc gia (NOAA) cho biết nhiệt độ bề mặt trung bình trên Trái đất đã tăng 1,71 độ F (0,95 độ C) trong khoảng thời gian từ năm 1880 đến năm 2016 và sự thay đổi đó đang gia tăng trong những năm gần đây.

Trong năm 2017, 159 quốc gia đã phê chuẩn Hiệp định Paris để cố gắng ngăn chặn sự nóng lên ở 2.7 độ F (1.5 độ C) trên nhiệt độ trung bình của Trái đất trước thời đại Công nghiệp.

Dựa vào sự phụ thuộc của ngành công nghiệp và giao thông vận tải vào nhiên liệu hóa thạch, nhiều nghiên cứu cho rằng thỏa thuận sẽ khó được giữ vững.

Ví dụ, một nghiên cứu năm 2017 trên tạp chí Geophysical Research Letters cho thấy khí hậu của Trái đất sẽ cao hơn 1,5 độ vào đầu năm 2026. Điều này sẽ xảy ra nếu Interdecadal Pacific Oscillation (IPO) biến động trở lại trong thời kỳ ấm áp. . (IPO thay đổi tương tự như El Niño và La Niña ở Thái Bình Dương).

Đầu năm 2018, học viện Quốc gia Hoa Kỳ đã phát hành một báo cáo có tên “Phát triển mạnh trên Hành tinh thay đổi của chúng ta: Chiến lược Decadal cho Quan sát Trái đất từ Không gian”. Báo cáo tập trung vào tầm quan trọng của các quan sát vệ tinh trong việc thu thập thông tin về khí hậu của Trái đất trong những năm tới.

Một số đề xuất của báo cáo bao gồm : các đài quan sát có thể giúp dự báo chất lượng không khí và thời tiết, những lĩnh vực khá cũng có thể xem xét các số liệu này như : thay đổi đa dạng sinh học, thời tiết khắc nghiệt và khả năng lưu trữ nhiệt của đại dương

Nhiệt độ trung bình của Trái đất hiện nay đã tăng bao nhiêu độ C so với năm 1850?

Năm 2016 chính thức là năm mà nhiệt độ Trái đất ở mức cao nhất trong lịch sử, Đây là năm thứ ba liên tiếp nhiệt độ bề mặt trung bình toàn cầu lập kỷ lục mới và lần thứ năm kỷ lục bị phá vỡ kể từ đầu thế kỷ XXI.

Video này cho thấy nhiệt độ hàng năm của Trái đất kể từ năm 1880 so với mức trung bình của thế kỷ XX. Do sự nóng lên toàn cầu do khí nhà kính ngày càng tăng, bản đồ cho thấy nhiệt độ trung bình các năm của thế kỷ XX đã tăng tới 3 độ C so với năm 1850.

Video cho thấy bản đồ nhiệt đồ thế giới từ năm 1850 tới nay

Vào những năm 1980, bản đồ mang sắc thái của màu vàng, với một vài điểm nóng hơn so với trung bình thay đổi từ năm này sang năm khác. Vào những năm 2000, hầu hết hành tinh có màu cam và đỏ, biểu thị nhiệt độ nóng hơn tới 3 ° C so với mức trung bình dài hạn, chỉ có một vài điểm có nhiệt độ thấp hơn nằm ở những khu vực biệt lập từ năm này sang năm khác.

Tại sao lại so sánh nhiệt độ Trái đất với năm 1850?

Khi chúng ta tìm hiểu về nhiệt độ trung bình của Trái đất, các số liệu được chính thức ghi nhận từ năm 1850. Do đó, chúng ta hoàn toàn không nắm được chính xác các con số của những năm trước cột mốc quan trọng này.

Chính vì vậy, người ta thường lấy 1850 làm mốc chuẩn để so sánh biên độ tăng hoặc giảm của nhiệt độ trung bình trên Trái đất.

Tại sao nhiệt độ Trái đất ngày càng tăng?

Các hoạt động sản xuất và công nghiệp đã gây nên tình trạng nhiệt độ hành tinh ngày càng gia tăng. Bên cạnh đó, việc gia tăng dân số, sử dụng các phương tiện di chuyển cá nhân, xả khí CO2 ra bầu khí quyển, chặt phá rừng và mảng xanh cũng gây nên tình trạng này.

Bức xạ Mặt trời có vai trò quan trọng như thế nào đối với nhiệt độ không khí của Trái đất?

Bức xạ Mặt trời – nguồn năng lượng mà Trái đất nhận được từ Mặt trời là nguyên nhân cơ bản khiến thời tiết thay đổi trên hành tinh của chúng ta. Nhiệt mặt trời làm ấm các khối không khí khổng lồ, từ đó tạo nên các mùa trong năm, ở nhiều khu vực khác nhau trên toàn cầu. Một ví dụ khác về vai trò của bức xạ Mặt trời lên khí hậu Trái đất là các chu kỳ ngày đêm và mùa hè – mùa đông.


Domin Võ

Dành ra 12 tiếng/ngày cho công việc tẻ nhạt ở công tỷ, chỉ khi viết bài cho Mingeek, anh ấy mới thật sự là chính mình. Anh muốn cho mọi người thấy rằng, khoa học không nhàm chán như trong SGK đâu!

Related Articles

Back to top button

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker