Tìm hiểu về Nguyệt thực: định nghĩa, chu kỳ và khi nào Mặt trăng máu xuất hiện?

Mặc dù không ấn tượng như nhật thực toàn phần, nhưng nguyệt thực toàn phần hoặc mặt trăng máu vẫn là một sự kiện đáng chú ý. Giờ chúng ta sẽ tìm hiểu làm thế nào một nguyệt thực toàn phần xảy ra và tại sao Mặt trăng chuyển sang màu đỏ.

Từ khóa chính: Mặt trăng máu – Nguyệt thực xảy ra khi Trái đất đi qua giữa Mặt trời và Mặt trăng.

Mặc dù Trái đất chặn ánh sáng từ Mặt trời, Mặt trăng không hoàn toàn tối. Điều này là do ánh sáng Mặt trời bị phân tán bởi bầu khí quyển của Trái đất. Mặc dù nguyệt thực toàn phần có thể được gọi là mặt trăng máu, Mặt trăng không nhất thiết phải có màu đỏ. Màu sắc phụ thuộc vào sự liên kết của ba vật thể và mức độ gần nhau của Trái đất và Mặt trăng. Mặt trăng có thể xuất hiện màu đỏ, cam, đồng hoặc vàng.

Nguyệt thực là gì?

Nguyệt thực là nhật thực của Mặt trăng, xảy ra khi Trái đất nằm giữa Trái đất và Mặt trời. Bởi vì Mặt trời, Trái đất và Mặt trăng phải được xếp thẳng hàng, nguyệt thực chỉ xảy ra trong lần trăng tròn. Thời gian nguyệt thực kéo dài bao lâu và loại nguyệt thực (xét về mức độ đầy đủ của Mặt trăng) phụ thuộc vào vị trí của Mặt trăng so với mặt phẳng hoàng đạo.

Mặt trăng phải ở gần “điểm nút” để nhật thực toàn phần có thể xảy ra. Mặc dù Mặt trời có thể bị che khuất hoàn toàn trong một lần nhật thực toàn phần, Mặt trăng vẫn có thể nhìn thấy trong suốt nguyệt thực vì ánh sáng mặt trời bị bầu khí quyển của Trái đất khúc xạ, chiếu sáng Mặt trăng. Nói cách khác, bóng của Trái đất trên Mặt trăng không bao giờ hoàn toàn tối.

Nguyệt thực diễn ra như thế nào?

Nguyệt thực xảy ra khi Trái đất nằm trực tiếp giữa Mặt trời và Mặt trăng. Bóng của Trái đất được chiếu lên Mặt trăng. Đó là loại nguyệt thực gì phụ thuộc vào diện tích bóng của Trái đất che phủ Mặt trăng. Bóng của Trái đất bao gồm hai phần. Vùng nửa tối là phần của bóng không có bức xạ Mặt trời và tối. Vùng nửa tối mờ, nhưng không hoàn toàn tối. Vùng nửa tối vẫn bị ánh sáng chiếu đến vì Mặt trời có góc chiếu lớn, ánh sáng Mặt trời không bị chặn hoàn toàn. Thay vào đó, ánh sáng bị khúc xạ. Trong nguyệt thực, màu sắc của Mặt trăng (ánh sáng khúc xạ) phụ thuộc vào sự liên kết giữa Mặt trời, Trái đất và Mặt trăng.

Các loại nguyệt thực

Nguyệt thực bán phần – Nguyệt thực bán phần xảy ra khi Mặt trăng đi qua bóng của Trái đất. Trong kiểu nguyệt thực này, phần Mặt trăng bị che khuất có vẻ tối hơn phần còn lại của Mặt trăng. Trong nhật thực toàn phần, trăng tròn hoàn toàn bị che khuất bởi bóng của Trái đất. Mặt trăng mờ dần, nhưng nó vẫn nhìn thấy được.

Mặt trăng có thể xuất hiện với màu xám hoặc vàng và gần như biến mất hoàn toàn. Trong kiểu nguyệt thực này, độ mờ của Mặt trăng tỷ lệ thuận với diện tích ánh sáng Mặt trời bị Trái đất chặn lại. Hiện tượng nguyệt thực toàn phần là rất hiếm.

Nguyệt thực một phần xảy ra thường xuyên hơn, nhưng chúng có xu hướng không được công bố rộng rãi vì chúng khó để nhìn thấy. Nguyệt thực một phần – Khi một phần của mặt trăng đi vào bóng tối, hiện tượng nguyệt thực một phần xảy ra. Một phần của Mặt trăng rơi trong bóng tối, mờ dần, nhưng phần còn lại của Mặt trăng vẫn sáng.

Nguyệt thực toàn phần – Nói chung khi mọi người nói về nguyệt thực toàn phần, họ hiểu nó là kiểu nguyệt thực nơi Mặt trăng di chuyển hoàn toàn vào bóng tối của Trái đất. Kiểu nguyệt thực này xảy ra với xác suất khoảng 35%. Thời gian nhật thực kéo dài bao lâu tùy thuộc vào việc Mặt trăng ở gần Trái đất như thế nào. Nhật thực kéo dài lâu nhất khi Mặt trăng ở điểm xa nhất so với Trái đất. Màu sắc của nguyệt thực có thể thay đổi.

Thang đo Danjon

Tất cả các dạng nguyệt thực đều không giống nhau! Andre Danjon đã đề xuất thang đo Danjon để mô tả sự xuất hiện của nguyệt thực:

L = 0: Nguyệt thực tối, nơi Mặt trăng trở nên gần như vô hình ở toàn bộ. Khi mọi người tưởng tượng nguyệt thực trông như thế nào, đây có lẽ là những gì họ hình dung.

L = 1: Nguyệt thực tối trong đó các đặc điểm của Mặt trăng rất khó để phân biệt và Mặt trăng xuất hiện với màu nâu hoặc xám ở tổng thể.

L = 2: Nguyệt thực màu đỏ đậm hoặc gỉ ở toàn bộ, với một bóng ở trung tâm tối nhưng cạnh ngoài sáng. Mặt trăng tương đối tối ở toàn bộ bề mặt, nhưng dễ dàng nhìn thấy.

L = 3: Nguyệt thực màu đỏ gạch trong đó bóng của nó có vành màu vàng hoặc sáng.

L = 4: Nguyệt thực bằng đồng hoặc màu cam sáng, có bóng màu xanh và vành sáng.

Khi Nguyệt thực trở thành Mặt trăng máu

Tìm hiểu về Nguyệt thực: định nghĩa, chu kỳ và khi nào Mặt trăng máu xuất hiện?

Cụm từ “trăng máu” không phải là thuật ngữ khoa học. Các phương tiện truyền thông bắt đầu gọi nguyệt thực toàn phầnlà “mặt trăng máu” vào khoảng năm 2010, để mô tả một dạng mặt trăng hiếm. “Tetrad mặt trăng” là một chuỗi bốn lần nguyệt thực toàn phần liên tiếp, cách nhau sáu tháng. Mặt trăng chỉ xuất hiện màu đỏ ở hoặc gần nguyệt thực toàn phần.

Màu đỏ cam xuất hiện do ánh sáng Mặt trời xuyên qua bầu khí quyển Trái đất bị khúc xạ. Ánh sáng tím, lam và lục phân tán mạnh hơn ánh sáng cam và đỏ, vì vậy ánh sáng Mặt trời chiếu sáng, trăng tròn xuất hiện màu đỏ. Màu đỏ là đáng chú ý nhất trong nguyệt thực toàn phần của Siêu mặt trăng, đó là lúc trăng tròn khi Mặt trăng ở gần Trái đất nhất hoặc tại điểm Perigee. (là điểm trên quỹ đạo của một vật thể quay quanh Trái đất khi vật thể đó ở gần Trái đất nhất)

Ngày xuất hiện Mặt trăng máu

Mặt trăng máu thường xảy ra 2-4 lần mỗi năm, nhưng nguyệt thực toàn phần là tương đối hiếm. Để trở thành “mặt trăng máu” hay mặt trăng đỏ, nguyệt thực cần phải trở thành nguyệt thực toàn phần.

Ngày nguyệt thực toàn phần đã – sẽ xảy ra là:

Ngày 31 tháng 1 năm 2018

Ngày 27 tháng 7 năm 2018

Ngày 21 tháng 1 năm 2019

Nguyệt thực toàn phần không xảy ra vào năm 2017, 2 lần năm 2018 và 1 lần duy nhất năm 2019. Còn các lần khác là nguyệt thực bán phần hoặc một phần.

Nguyệt thực toàn phần có thể được thấy rõ ở một số điểm nhất định nhưng thực tế là cứ nào là bóng đêm thì đều có thể quan sát nguyệt thực. Và quan sát nguyệt thực cũng không nguy hiểm như nhật thực.

*Lưu ý: Dù có một cái tên đầy thơ mộng, nhưng “Trăng xanh” (blue moon) chỉ là hiện tượng một tháng có 2 lần trăng tròn (thông thường chỉ có 1 lần vào ngày 15 âm lịch). Và nó cũng không hề có màu xanh, mà là màu xám trắng như trăng thông thường.

Domin Võ

Dành ra 12 tiếng/ngày cho công việc tẻ nhạt ở công tỷ, chỉ khi viết bài cho Mingeek, anh ấy mới thật sự là chính mình. Anh muốn cho mọi người thấy rằng, khoa học không nhàm chán như trong SGK đâu!

Related Articles

Back to top button

Adblock Detected

Please consider supporting us by disabling your ad blocker