Sao Hoả xa đến đâu? Khoảng cách từ Trái đất đến Sao Hoả

Sao Hoả là hành tinh thứ tư tính từ Mặt Trời. Nó là nơi yêu thích của những người ngắm bầu trời trong nhiều thế kỷ và của các nhà thám hiểm không gian trong nhiều thập kỷ. Khoảng cách đến Sao Hoả phụ thuộc vào việc bạn đo lường vào thời điểm nào, và bạn đang xem xét tại vị trí nào. Rốt cuộc thì Hành Tinh Đỏ xa đến mức nào?

Sao Hoả xa đến đâu tính từ Trái Đất?

Trung bình, khoảng cách từ Sao Hoả đến Trái Đất là 140 triệu dặm (225 triệu km), theo NASA. Tuy nhiên, khoảng cách từ Trái Đất đến Sao Hoả liên tục thay đổi. Giống như một cặp xe trên đường đua, Sao Hoả và Trái Đất quay theo quỹ đạo quanh Mặt Trời ở tốc độ khác nhau.

Trái Đất có làn phía trong và di chuyển quanh Mặt Trời nhanh hơn. Thêm nữa, cả hai có quỹ đạo hình elip, thay vì những vòng tròn hoàn hảo. Trên lý thuyết, khoảng cách gần nhất giữa hai hành tinh là khi Sao Hoả ở điểm gần Mặt Trời nhất của mình (điểm cận nhật) và Trái Đất ở điểm xa Mặt Trời nhất của mình (điểm viễn nhật).

Trong trường hợp đó, hai hành tinh sẽ cách nhau 33.9 triệu dặm (54.5 triệu km). Nhưng điều này chưa từng xảy ra trong lịch sử được ghi lại. Khoảng cách gần nhất được biết đến là 34.8 triệu dặm (56 triệu km) vào tháng tám năm 2003. Bất ngờ thay, khoảng cách gần nhất đó lại khởi nguồn cho một làn sóng truyền thông xã hội. Vào mỗi tháng 8, những bài viết, memes và email  tự cho là Sao Hoả sẽ xuất hiện lớn như trăng ngày rằm.

Vào năm 2003, “ai đó ở đâu đó đã chỉ ra rằng tại mức phóng đại x75 của kính viễn vọng, Sao Hoả sẽ chỉ lớn trong thị kính (rộng nửa độ) như Mặt Trăng khi chưa được phóng đại”, Alan MacRobert của tờ Sky & Telescope giải thích. Không chỉ việc chuỗi thư bị viết lại để loại bỏ phần nói về việc phóng đại, nó còn tiếp tục lan truyền trong khoảng thời gian dài sau năm 2003.

Ở đỉnh kia của thước đo này, khi cả hai hành tinh đang ở điểm viễn nhật – khoảng cách xa nhất từ chúng đến Mặt Trời – và hai thế giới này ở hai phần đối diện nhau của Mặt Trời, chúng có thể cách nhau 250 triệu dặm (401 triệu km) – một khoảng cách khổng lồ gấp 7.37 lần so với khoảng cách gần nhất có thể có giữa chúng.

Trong cuộc đua của chúng vòng quanh Mặt Trời, Trái Đất nằm ở làn trong vòng quanh Mặt Trời mỗi 26 tháng. Cách tiếp cận gần này cung cấp một cơ hội – một cửa sổ khởi hành – để gửi phi thuyền không gian đến Hành Tinh Đỏ.

Thay vì chĩa thẳng tàu vũ trụ vào Sao Hoả, các kỹ sư nhắm nó vào một quỹ đạo lớn xung quanh Mặt Trời. Lực hấp dẫn của Mặt Trời cho tàu vũ trụ thêm một lực đẩy – gọi là gravity assist hay slingshot effect – tiết kiệm thời gian và nhiên liệu. Quỹ đạo của tàu vũ trụ sau đó sẽ giao nhau với Sao Hoả.

“Bạn biết bạn có vật này, thứ sẽ bay trong không khí và bạn phải bắn nó”, kỹ sư Eric Haddox nói trong một bài phát biểu. Haddox là trưởng kỹ sư thiết kế tại Launch Services Program ở Kennedy Space Center in Florida. “Bạn phải có khả năng đánh giá mục tiêu của bạn ở bao xa và đang di chuyển với tốc độ như thế nào, và đảm bảo rằng bạn sẽ đến cùng điểm đến với nó tại cùng thời điểm.”

Sao Hoả xa đến đâu tính từ Mặt Trời?

Sao Hoả có một quỹ đạo rất kì dị; đó là, nó đi chệch so với một hình tròn hoàn hảo nhiều hơn quỹ đạo của bất kỳ hành tinh nào khác. Tại khoảng cách xa nhất (điểm viễn nhật), Sao Hoả cách Mặt Trời khoảng 154 triệu dăm (249 triệu km).

Tại khoảng cách gần nhất (điểm cận nhật), Sao Hoả cách khoảng 128 triệu dặm (206 triệu km). Trung bình, khoảng cách từ Sao Hoả đến Mặt Trời khoảng 142 triệu dặm (229 triệu km), theo NASA. Sao Hoả xoay một vòng quanh Mặt Trời trong 687 ngày tính theo ngày ở Trái Đất, điều thể hiện một năm ở Sao Hoả.

Đo lường khoảng cách

Khoảng cách từ Sao Hoả đến Trái Đất lần đầu tiên được xác định bởi Giovanni Cassini vào năm 1672 sử dụng phương pháp thị sai. Ông gửi một người đồng nghiệp, Jean Richer, đến French Guiana trong khi ông vẫn ở Paris.

Họ lấy những số liệu đo lường về vị trí của Sao Hoả, và tam giác đạc các số đo đó với khoảng cách đã được biết giữa Paris và French Guiana. Những tính toán của họ chỉ sai khoảng bảy phần trăm so với những dụng cụ đo lường chính xác hơn ngày nay.

Đọc thêm:

Domin Võ

Dành ra 12 tiếng/ngày cho công việc tẻ nhạt ở ngân hàng, chỉ khi viết bài cho Mingeek, anh ấy mới thật sự là chính mình. Anh muốn cho mọi người thấy rằng, khoa học không nhàm chán như trong SGK đâu! Nếu các bạn phát hiện sai sót gì trong bài, có thể liên hệ với anh ấy qua Facebook bên dưới. Hoặc nếu bạn muốn trò chuyện về Khoa học, hãy kết bạn luôn nào <3

Related Articles

Back to top button